Σύνδεση

Εγγραφή

Πλαίσιο χρήσης
54784 Τραγούδια, 183015 Ποιήματα, 23449 Μεταφράσεις, 26532 Αφιερώσεις
 

 Ριτσος Ποιηση και Κκε
 
Από πού να ξεκινήσεις και πού να τελειώσεις με τον Γιάννη Ρίτσο; «Είναι μακρύς ο δρόμος του, πολύ μακρύς αδερφέ μου»! Οσο μακρύς, όμως, κι αν ήταν ο δρόμος του Ρίτσου, και όσο δύσκολος, ήταν ένας δρόμος ίσος, καθαρός και σίγουρος. Για την ακρίβεια, ο δρόμος του Γιάννη Ρίτσου δεν ήταν ίσος. Ηταν σπειροειδής και εξελικτικός. Μοιάζει με μια θεόρατη στρογγυλή σκάλα που ξεκινάει από τη γη και ανεβαίνει κυκλικά στους ατέλειωτους ουρανούς. Μοιάζει με μια τεράστια τοιχογραφία της ανθρωπότητας. Μια τοιχογραφία που ξεκινάει από το πάντα και θα φτάσει στις αταξικές κοινωνίες του μέλλοντος. Και θα συνεχίσει ...αφού αυτό το ταξίδι, δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος!

Κάθε σκαλί αυτής της τεράστιας σκάλας, που ανέβαινε ο ποιητής, κάθε πινελιά αυτής της τεράστιας τοιχογραφίας, που μελετούσε και εξηγούσε ο ποιητής, ήταν και μια κατάκτηση. Μια κατάκτηση, η οποία τον έφερνε πιο κοντά στην αλήθεια. Μια αλήθεια χωρίς περιορισμούς. Μια στέρεη και καθαρή αλήθεια. Κάθε νέο σκαλί αυτής της χωρίς αρχή και χωρίς τέλος σκάλας, δεν έμοιαζε με το προηγούμενο, ούτε με το επόμενο. Κάθε σκαλί ήταν ένα στάδιο. Και, ωστόσο, αυτά τα ξεχωριστά σκαλιά, αυτά τα ξεχωριστά στάδια, είναι μια αδιάκοπη συνέχεια! Μια συνεχής, σπειροειδής άνοδος (...)
***

(...) Ο ποιητής έκανε τη σωστή επιλογή στο σωστό χρόνο. Από τα πρώτα του ποιητικά βήματα κιόλας άνοιξε μέσα στο μυαλό του και την καρδιά του τεράστια μαρξιστικά θεμέλια, σίγουρες φιλοσοφικές, επιστημονικά αποδεδειγμένες θεωρίες και πρακτικές, και πάνω σε αυτά τα σίγουρα και παραγωγικά θεμέλια ακούμπησε το πολύτιμο έργο του. Ενα έργο το οποίο δεν επιτρέπει αμφισβητήσεις! Γιατί δεν είναι ποιητική αδεία σκόρπιες λέξεις ή ποιητική αδεία όμορφες λέξεις. Το έργο του Γιάννη Ρίτσου είναι μέρος της ανθρώπινης ιστορίας. Είναι μέρος της πολιτικής και οικονομικής επιστήμης. Είναι μέρος της φιλοσοφικής και επιστημονικής γνώσης. Είναι εργαλείο στα χέρια της εργατικής τάξης. Είναι μέρος της επανάστασης.

Ο Γιάννης Ρίτσος δεν είναι απλώς ένας πολύ καλός ποιητής. Είναι ένας πολύ καλός κομμουνιστής ποιητής. Και αυτά τα δυο πράγματα, είναι διαφορετικά πράγματα. Καλούς ποιητές συναντάς, μπορείς να συναντήσεις, αρκετούς. Καλούς κομμουνιστές ποιητές, δεν συναντάς με το τσουβάλι. Είναι μετρημένοι στα δάκτυλα. Είναι ξεχωριστοί! Και είναι ξεχωριστοί, γιατί η ποίησή τους δεν έχει να κάνει μόνον με την αισθητική. Εχει να κάνει με την αισθητική και με την πορεία του κόσμου. Γιατί είναι μια ποίηση που περικλείει μέσα της όλο το πλάτος της ανθρώπινης γνώσης. Από τα πιο απλά έως τα πιο πολύπλοκα. Είναι μια ποίηση που απαιτεί γνώσεις για να τη γράψεις και γνώσεις για να την αναγνώσεις (...)
Ο,τι έγραφε, το εφάρμοζε

(...) Οσοι από τους αναγνώστες του Γιάννη Ρίτσου έχουν μαρξιστικές γνώσεις έχουν πολύ καλύτερη πρόσβαση στο έργο του ποιητή. Οσο βαθύτερες είναι οι μαρξιστικές γνώσεις τους, τόσο βαθύτερα φτάνουν στο έργο του. Είναι κρίμα να διαβάζει κανείς τον Γιάννη Ρίτσο μόνο στο πρώτο επίπεδο. Ολη η ομορφιά της ποίησής του και όλες οι γεύσεις της είναι στα δεύτερα και τρίτα επίπεδα... Εκεί, δηλαδή, που μπλέκεται η πλατύτερη ανθρώπινη ιστορική γνώση με το ποιητικό ταλέντο. Δεν είναι λίγο πράγμα, βέβαια, να γεύεσαι την οικονομία, την περιεκτικότητα της ποίησης. Αλλο πράγμα, όμως, να γεύεσαι μαζί με τα παραπάνω και την πορεία του κόσμου μέσα από την ποίηση (...)

(...) Ωστόσο, και αυτό είναι εξαιρετικό παράδειγμα για μίμηση, η μεγαλύτερη αρετή του Γιάννη Ρίτσου, είναι ότι συνταίριασε τη θεωρία με την πράξη. Την ποίηση με την προσωπική στάση ζωής. Συνταίριασε τα γραπτά του με τον καθημερινό πολιτικό αγώνα. Είναι από τους λίγους ποιητές, από τους λίγους διανοούμενους, που ό,τι έγραφε τα εφάρμοζε αυτός πρώτος! Και αυτή η εφαρμογή ήταν βασανιστική τόσο για το κορμί, όσο και για το "πνεύμα". (Το "πνεύμα" εδώ να διαβαστεί με τη διάσταση που έδινε εκείνος στη λέξη "πνεύμα").
***

Το κορμί του Γιάννη Ρίτσου φέρνει απάνω του τα σημάδια του αγώνα του. Ο ποιητής δεν έγραφε απλώς στίχους και τους σκόρπαγε στον αέρα, νιώθοντας ότι έτσι τέλειωναν και οι υποχρεώσεις του. Εγραψε στίχους τους οποίους υπερασπιζόταν πρώτος στα χαρακώματα. Τους υπερασπιζόταν, μετρώντας παράλληλα τις αντοχές τους και τις αντοχές τις δικές του. Η ζωή του και οι ζωές των συντρόφων του ήταν τα ίδια τα ποιήματα. Ο ιστορικός θα δυσκολευτεί να ξεχωρίσει ποιος ήταν ο ποιητής και ποιο το ποίημα!

Τόσο ο Γιάννης Ρίτσος, όσο και οι στίχοι του, πέρασαν διά πυρός και σιδήρου. Και άντεξαν! Και αυτή η αντοχή δεν είναι αποτέλεσμα μεταφυσικό. Ο Γιάννης Ρίτσος και ο στίχος του είναι συνυφασμένοι με τα χαρακώματα και με τη συνέπεια! Χωρίς αυτές τις αρετές δεν υπάρχει καμία αξία. Γιατί ο Ρίτσος δεν έγραφε στίχους για να μαλακώσει τον πόνο. Εγραφε στίχους για να δικαιώσει τον πόνο. Εγραφε στίχους, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν χωρίς το κατάλληλο περιβάλλον. Χωρίς τις εξορίες και τις οικοδομές. Χωρίς τα συρματοπλέγματα και τις διαδηλώσεις. Χωρίς τη φάλαγγα στην Ασφάλεια και το καμίνι του εργοστασίου. Χωρίς τις εκτελέσεις και το νυστέρι του χειρουργού. Χωρίς τα αποσπάσματα και την επιστημονική έρευνα (...)

(...) Ο Γιάννης Ρίτσος δεν έπαψε ποτέ να τραγουδάει τον κομμουνισμό! Ούτε για μια στιγμή δεν πίστεψε, πως διάλεξε λάθος δρόμο. Ούτε σαν φευγαλέα σκέψη δεν πέρασε από το νου του πως συμμετείχε, ίσως, σε μια ουτοπία. Η εμμονή του στα πιστεύω του, δεν ήταν καλλιτεχνικός εγωισμός! Ηταν βαθιά γνώση του κόσμου. Ο Γιάννης Ρίτσος, άνθρωπος βαθιά συναισθηματικός, δεν υπέκυπτε ποτέ μονομερώς στο συναίσθημα! Λειτουργούσε με το συναίσθημα, αλλά και με το μυαλό, και με την επιστήμη. Ο Ρίτσος έφτασε στον κομμουνισμό, ύστερα από βαθιά μελέτη και όχι από τη φορά των πραγμάτων ή από τους στροβίλους της μόδας, της εποχής! Κανένας σοβαρός κομμουνιστής, ο οποίος θα γνωρίσει σε βάθος το μαρξισμό, όπως ο Ρίτσος, δεν επιτρέπει στον εαυτό του να αμφισβητήσει τη νομοτελειακή πορεία της κοινωνίας προς το τελειότερο. Δεν επιτρέπει στον εαυτό του τη γελοιοποίηση! Και πολύ περισσότερο, δεν επιτρέπει στον εαυτό του να υποκύψει στην ηττοπάθεια και να παραδοθεί.
Τίποτα το προσωπικό

Ο Γιάννης Ρίτσος έγραψε με ανεξίτηλο μελάνι (...) ζωγράφισε τον κόσμο με τα ανεξίτηλα χρώματα του μαρξισμού. Με τα ανεξίτηλα χρώματα του διαλεκτικού και του ιστορικού υλισμού. Και, βέβαια, με τις μελέτες και τη σκέψη του Λένιν. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μια οποιαδήποτε ποίηση. Πρόκειται για διαλεκτική ποίηση. Για φιλοσοφία. Για επανάσταση. Στα ποιήματά του, αλλά και στην ίδια τη ζωή του, δεν υπάρχει τίποτα το προσωπικό! Ο Ρίτσος δεν έγραφε για να περνάει η ώρα. Εγραφε για να αποκτάει αξία η ώρα. Τα γραπτά του και η παραδειγματική ζωή του ήταν η δική του συμμετοχή στην επανάσταση. Εγραφε για να συνεισφέρει και αυτός στην έφοδο στους ουρανούς! «Γλυκέ μου, εσύ δε χάθηκες. Μέσα στις φλέβες μου είσαι. Μέσα στις φλέβες ολουνών έμπα βαθιά και ζήσε».

Νιώθω την ανάγκη, κλείνοντας αυτό το σύντομο σημείωμα, να θυμίσω ένα ποίημα το οποίο θεωρώ ότι καθορίζει τον Γιάννη Ρίτσο. Και τον καθορίζει γιατί δείχνει την ιδεολογική του συνέπεια. Δείχνει το υψηλό ήθος του ανθρώπου. Μιλάει για «τρία κόκκινα γράμματα», για το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, για το κόμμα του. Μιλάει, δηλαδή, για το υποκείμενο της επανάστασης, για την ατμομηχανή, που θα τραβήξει τα βαγόνια που θα μεταφέρουν την εξέλιξη ένα ακόμα βήμα μπροστά. Ενα βήμα, όμως, που δε θα μοιάζει με τα προηγούμενα. Αφού η κομμουνιστική επανάσταση, στην οποία πίστευε ακράδαντα και αμετακίνητα ο Ρίτσος, δεν είναι μια ακόμα επανάσταση. Είναι η πλήρης ανατροπή.

«Κάπα, Κάπα, Εψιλον.

τρία κόκκινα γράμματα...

Πολύ πονέσαμε σύντροφοι,

πολύ ξαγρυπνήσαμε

πολύ μακριά κοιτάξαμε

από κανέναν δεν το δανειστήκαμε το κόκκινο.

- δικό μας αίμα

τρία κόκκινα γράμματα

σεμνή υπογραφή του λαού μας

στις λεωφόρους του μέλλοντος

ο δρόμος φεύγει γρήγορα

η Ιστορία δεν γυρίζει πίσω...»

«Η Ιστορία δεν γυρίζει πίσω». Από αυτή τη σκέψη αντλούσε τη χαρά και την πίστη ο Γιάννης Ρίτσος. Ηξερε βαθιά ότι το νερό στο ίδιο σημείο του ποταμού, δεν είναι ποτέ το ίδιο. Οτι τα πάντα κυλάνε («τα πάντα ρει»), τα πάντα μεταβάλλονται. Η κοινωνία αλλάζει, η κοινωνία μεταβάλλεται. Πώς να πει ο ποιητής ότι η γη δεν κινείται; Αφού κινείται και αυτός το γνωρίζει!

«Ακούω ξανά το μακρινό τραγούδι της θάλασσας. Αυτό δεν σταμάτησε ποτέ. Η αιώνια κίνηση, η αιώνια τέχνη. Η αιώνια μουσική. Ολα αυτά ακίνητα, ακίνητα για πάντα, μέσα στο νόμο της αιώνιας κίνησης».
















 Στατιστικά στοιχεία 
       Σχόλια: 5
      Στα αγαπημένα: 1
 
   

 Ταξινόμηση 
       Κατηγορίες
      Αταξινόμητα
      Ομάδα
      Αταξινόμητα
 
   

 Επιλογές 
 
Κοινή χρήση facebook
Στα αγαπημένα
Εκτυπώσιμη μορφή
Μήνυμα στο δημιουργό
Σχόλια του μέλους
Αναφορά!
 
   

 
agrafos
16-06-2012 @ 13:42
http://www.youtube.com/watch?v=fOZhQZqKqyo
ΕΛΠΗΝΟΡΑΣ
16-06-2012 @ 13:53
argyrisk
16-06-2012 @ 18:12
http://www.kke.gr/livestream

Από 0255- 0623

Καλό απόγευμα και καλή ψήφο
Βασίλης Μ.
16-06-2012 @ 19:18
http://www.youtube.com/watch?v=a86ESNx0PaA
Υποκρισία
16-06-2012 @ 22:01
Μια αλήθεια χωρίς περιορισμούς. Μια στέρεη και καθαρή αλήθεια.

και πως να μη γραφει.. να μη ζησει


Πρέπει να συνδεθείς για να μπορείς να καταχωρίσεις σχόλιο