Σύνδεση

Εγγραφή

Πλαίσιο χρήσης
57812 Τραγούδια, 185738 Ποιήματα, 25327 Μεταφράσεις, 26491 Αφιερώσεις
 

 Μαλαματένια λόγια - 1974       
 
Στίχοι:  
Μάνος Ελευθερίου
Μουσική:  
Γιάννης Μαρκόπουλος


Μαλαματένια λόγια στο μαντήλι
τα βρήκα στο σεργιάνι μου προχθές
τ’ αλφαβητάρι πάνω στο τριφύλλι
σου μάθαινε το αύριο και το χθες
μα εγώ περνούσα τη στερνή την πύλη
με του καιρού δεμένος τις κλωστές

Τ’ αηδόνια σε χτικιάσανε στην Τροία
που στράγγιξες χαμένα μια γενιά
καλύτερα να σ’ έλεγαν Μαρία
και να `σουν ράφτρα μες στην Κοκκινιά
κι όχι να ζεις μ’ αυτή την κομπανία
και να μην ξέρεις τ’ άστρο του φονιά

Γυρίσανε πολλοί σημαδεμένοι
απ’ του καιρού την άγρια πληρωμή
στο μεσοστράτι τέσσερις ανέμοι
τους πήραν για σεργιάνι μια στιγμή
και βρήκανε τη φλόγα που δεν τρέμει
και το μαράζι δίχως αφορμή

Και σαν τους άλλους χάθηκαν κι εκείνοι
τους βρήκαν να γαβγίζουν στα μισά
κι απ’ το παλιό μαρτύριο να `χει μείνει
ένα σκυλί τη νύχτα που διψά
γυναίκες στη γωνιά μ’ ασετυλίνη
παραμιλούν στην ακροθαλασσιά

Και στ’ ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια
θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή
πώς έγινε με τούτο τον αιώνα
και γύρισε καπάκι η ζωή
πώς το `φεραν η μοίρα και τα χρόνια
να μην ακούσεις έναν ποιητή

Του κόσμου ποιος το λύνει το κουβάρι
ποιος είναι καπετάνιος στα βουνά
ποιος δίνει την αγάπη και τη χάρη
και στις μυρτιές του Άδη σεργιανά
μαλαματένια λόγια στο χορτάρι
ποιος βρίσκει για την άλλη τη γενιά

Με δέσαν στα στενά και στους κανόνες
και ξημερώνοντας Παρασκευή
τοξότες φάλαγγες και λεγεώνες
με πήραν και με βάλαν σε κλουβί
και στα υπόγεια ζάρια τους αιώνες
παιχνίδι παίζουν οι αργυραμοιβοί

Ζητούσα τα μεγάλα τα κυνήγια
κι όπως δεν ήμουν μάγκας και νταής
περνούσα τα δικά σου δικαστήρια
αφού στον Άδη μέσα θα με βρεις
να με δικάσεις πάλι με μαρτύρια
και σαν κακούργο να με τιμωρείς



 Στατιστικά στοιχεία 
       Δημοφιλία: 92%  (98 ψήφοι)
      Αναγνώσεις: 79378
      Σχόλια: 60
      Αφιερώσεις: 1
 
   

 Δισκογραφία 
 
[1] Θητεία
1974
[1] Δεκαοκτώ Tribute στο...
2000
 
   

 Επιλογές 
 
Κοινή χρήση facebook
Στα αγαπημένα
Αφιέρωσέ το κάπου
Νέα μετάφραση
Εκτυπώσιμη μορφή
Αποστολή με email
Διόρθωση-Συμπλήρωση
 
   
 
   galanta, Νικόλας @ 08-11-2002
   Viennezos
11-08-2006 18:34
Η πρώτη εκτέλεση (Χαλκιάς - Γαργανουράκης - Τσανακλίδου) είναι από τον κύκλο τραγουδιών των Μαρκόπουλου - Ελευθερίου "Θητεία" που κυκλοφόρησε το 1974.

Η επανεκτέλεση (Παπακωνσταντίνου - Υφαντής - Καλημέρη) είναι από τον δίσκο "Δεκαοκτώ - Tribute στον Γιάννη Μαρκόπουλο" (2000).
   atmosx
04-08-2014 10:27
Γράφω ένα άρθρο για αυτό το τραγούδι. Μετά από πολλές αναγνώσεις έχω καταλήξει ότι ναι μεν χρησιμοποιεί τον Σεφέρη (που τον θαύμαζε απεριόριστα ο Ελευθερίου) αλλά το τραγούδι δεν αφορά τον Σεφέρη άμεσα.

Θεωρώ λοιπόν πως ο στιχουργός απευθύνεται στην νέα γενιά. Τα παιδιά των 12-18 ετών που διαβάζουν Σεφέρη στο σχολείο. Το τραγούδι γράφεται το 1971 και πιθανότατα ο θάνατος του Σεφέρη την ίδια χρονιά να δίνει το έναυσμα στον Ελευθερίου να το γράψει. Ο Σεφέρης πριν μιλήσει ανοιχτά εναντίων της Χούντας το 1969 (έχουν περάσει 2 χρόνια από 67) τιμάται ιδιαίτερα από τους Συνταγματάρχες καθώς αποτελεί «λαμπρό Έλληνα». Σίγουρα τον πιο «λαμπρό» της εποχής, σε ότι αφορά τις τέχνες και τα γράμματα. Ο Σεφέρης είναι αδιαμφισβήτητα ο κορυφαίος λόγιος Έλληνας την εποχή εκείνη.

Ισοσκελίζει τους Ναζί με τα ιδεολογικά τους ξαδέλφια εντός συνόρων (Χούντα) και αναφέρεται στην Καισαριανή (1/5/1944 Σκοπευτήριο, εκτέλεση 200 Ελλήνων αντιστασιακών ως αντίποινα για την δολοφονία Γερμανού Στρατηγού στην Πελοπόννησο) που γίνεται σύμβολο (με μια δόση υπερβολής ή όχι;) των κατατρεγμένων κομμουνιστών που μετά το τέλος του εμφυλίου υπόκεινται σε ότι είδους βασανιστήριο υπάρχει (θάνατο, ξερονήσια, εξορία, κλπ.) έως την μεταπολίτευση.

Όταν το γράφει ο Ελευθερίου το τραγούδι (1971 ίσως πριν), δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως σε 4 χρόνια η Χούντα θα πέσει ή πως αν πέσει δεν θα έρθει άλλη. Άρα θεωρεί πως τα παιδιά θα μεγαλώσουν με τις διδαχές της Χούντας.

Αυτά από μένα καλή συνέχεια!

:-)
   ΣΟΦΙΑ ΜΗΝΑ
28-12-2013 17:22
kataplhktiko
   ΣΟΦΙΑ ΜΗΝΑ
28-12-2013 17:21
   gortynios
07-08-2013 18:19
Έχω μια απορία, ειναι τυχαιο, οτι χρησιμοποιεί την φράση "παιχνίδι παίζουν οι αργυραμοιβοί " (οι οποίοι δραστηριοποιήθηκαν ουσιαστικά πριν από την ανάπτυξη του τραπεζικού συστήματος) και ας το συνδιάσουμε με την δύναμη του σημερινού τραπεζικου συστήματος και αυτούς που το ελεγχουν...
   Βόρειος
03-10-2012 08:14
Δείτε και τα "Τραγούδια της Φωτιάς" (Νίκος Κούνδουρος, 1975) με τη live εκτέλεση με Γαργανουράκη - Χαλκιά - Λιζέττα Νικολάου.
   JeanJK
22-06-2012 17:09
Το ιντερνετ έχει γεμίσει με το "σεχτηκιάσανε". Δεν υπάρχει λέξη σεχτηκιάσανε!!!!! Μπορει κανεις να μου εξηγήσει πως την αντιλαμβάνεται????

Ο Στίχος λέει ξεκάθαρα "σε χτικιάσανε".

Τυχαίνει να έχω την ποιητική συλλογή
   Ανδρέας Μορφόπουλος
13-03-2012 15:12
   Oliviia.19
04-02-2012 23:26
   miklog13
24-01-2012 03:13
   charischri
28-12-2011 02:03
Νομίζω πως οι στίχοι αναφέρονται στον Γιώργο Σεφέρη.
Στην πρώτη στροφή μιλά για την ανάγνωση του έργου του Σεφέρη απο τον Ελευθερίου.
-Μαλαματένια λόγια στο μαντήλι, τα βρήκα στο σεργιάνη μου προχθές, το αλφαβητάρι πάνω στο τριφύλλι μου μάθαινε το αύριο και το χθες.

Η δεύτερη στροφή είναι αναφορά στο ποίημα "Ελένη"

-Τα αηδόνια σε χτικιάσανε στην Τροία -
"Τα αηδόνια δεν σε αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες"
-Καλύτερα να σ' έλεγαν Μαρία - Και όχι Ελένη
Επίσης παρακάτω
-Γυναίκες στην γωνιά με ασετυλίνη, παραμιλούν στην ακροθαλασσιά.
"σαν και μια τέτοια νύχτα στ᾿ ακροθαλλάσι του Πρωτέα
σ᾿ άκουσαν σκλάβες Σπαρτιάτισσες κι εσυραν το θρήνο,
κι ανάμεσό τους - ποιός θα το᾿ λέγε; - η Ελένη!"

Η Τελευταία στροφή είναι αναφορά στο ποίημα "Επί Ασπαλάθων"
"Ἔτσι στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του
Ο Παμφύλιος ο Αρδιαίος ο πανάθλιος Τύραννος"

-πώς το 'φεραν η μοίρα και τα χρόνια
να μην ακούσεις έναν ποιητή
Ο Ποιητής αυτός είναι προφανώς ο Σεφέρης

-Του κόσμου ποιος το λύνει το κουβάρι
ποιος είναι καπετάνιος στα βουνά
ποιος δίνει την αγάπη και τη χάρη
και στις μυρτιές του Αδη σεργιανά
μαλαματένια λόγια στο χορτάρι
ποιος βρίσκει για την άλλη τη γενιά.
Ο Σεφέρης πέθανε το 71, λίγα χρόνια πριν το τραγούδι. Και ο Ελευθερίου αναρωτιέται ποιος θα βρεθεί να τον αντικαταστήσει.

Φυσικά και όλα αυτά συνδέονται με την Χούντα. Μην ξεχνάμε η κηδεία του Σεφέρη ήταν αφορμή για μια απο τις λιγοστές πορείες στην Ελλάδα της επταετίας.
   mar270901
08-11-2011 13:55
ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ
   Αφιερωμένο από Μαριος Σαπουντζακης - Θεσσαλονικη
για Νικολετα - Αμπελοκηπους
08-11-2011 13:52
Για σενα ΝΙΚΟΛΕΤΑ!!!
   mindwalker
09-10-2011 22:42
Κατά την προσωπική μου εκτίμηση οι στίχοι πρέπει να αναφέρονται σέ όλη την ιστορία του ελληνικού έθνους. Μπορεί να κάνω και λάθος αλλά εγώ καταλαβαίνω τα ακόλουθα:¨

"Τ' αηδόνια σε χτικιάσανε στην Τροία
που στράγγιξες χαμένα μια γενιά
καλύτερα να σ' έλεγαν Μαρία
και να 'σουν ράφτρα μες στην Κοκκινιά
κι όχι να ζεις μ' αυτή την κομπανία
και να μην ξέρεις τ' άστρο του φονιά"

Εδω νομίζω ότι ξεκινά με τον Τρωικό πόλεμο και την Ωραία Ελένη που έγινε η αιτία του πολέμου.

"Γυρίσανε πολλοί σημαδεμένοι
απ' του καιρού την άγρια πληρωμή
στο μεσοστράτι τέσσερις ανέμοι
τους πήραν για σεργιάνι μια στιγμή
και βρήκανε τη φλόγα που δεν τρέμει
και το μαράζι δίχως αφορμή"

Εδώ νομίζω αναφέρεται στην επιστροφή του Οδυσσέα και σέ όλα αυτά που πέρασε μέχρι να φτάσει στο νισί της Κίρκης όπου έχασε τους συντρόφους του.

"Και σαν τους άλλους χάθηκαν κι εκείνοι
τους βρήκαν να γαβγίζουν στα μισά
κι απ' το παλιό μαρτύριο να 'χει μείνει
ένα σκυλί τη νύχτα που διψά
γυναίκες στη γωνιά μ' ασετυλίνη
παραμιλούν στην ακροθαλασσιά"

Εδω πρέπει να αναφέρεται στον σκύλο του που τον περίμενε και στην Πινελόπη.

"Και στ' ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια
θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή
πώς έγινε με τούτο τον αιώνα
και γύρισε καπάκι η ζωή
πώς το 'φεραν η μοίρα και τα χρόνια
να μην ακούσεις έναν ποιητή"

Εδώ ίσως εννοεί την άνθιση του εμπορίου τον Χρυσό Αιώνα του Περικλή και απορεί πως μετά από αυτόν επίλθε η παρακμή.

"Του κόσμου ποιος το λύνει το κουβάρι
ποιος είναι καπετάνιος στα βουνά
ποιος δίνει την αγάπη και τη χάρη
και στις μυρτιές του Αδη σεργιανά
μαλαματένια λόγια στο χορτάρι
ποιος βρίσκει για την άλλη τη γενιά"

Εδώ ίσως αναφέρεται στον εκχριστιανισμό του Εθνους.


"Με δέσαν στα στενά και στους κανόνες
και ξημερώνοντας μέρα κακή[Παρασκευή]
τοξότες φάλαγγες και λεγεώνες
με πήραν και με βάλαν σε κλουβί
και στα υπόγεια ζάρια τους αιώνες
παιχνίδι παίζουν οι αργυραμοιβοί"

Εδω πιστεύω ότι πιθανότατα αναφέρεται στην Άλωση. (ξημερώματα παρασκευή έγινε και η Άλωση) Οι δύο τελευταίοι στίχοι αναφέρονται στους αιώνες σκλαβιάς που ήταν 4 (ότι φέρει το ζάρι που παίζουν οι αργυραμοιβοί στα υπόγεια, το ζάρι έφερε 4, 4 αιώνες σε κλουβί - σκλαβιά)

"Ζητούσα τα μεγάλα τα κυνήγια
κι όπως δεν ήμουν μάγκας και νταής
περνούσα τα δικά σου δικαστήρια
αφού στον Άδη μέσα θα με βρεις
να με δικάσεις πάλι με μαρτύρια
και σαν κακούργο να με τιμωρείς"

Και έδω φτάσαμε στο σχετικά σήμερα, με την Μικρασιατική Καταστροφή. Με όλα αυτά που συνέβαιναν στο εσωτερικό της χώρας ενώ η Ελλάδα πήγαινε να πάρει την Άγκυρα.

ακόμα το ποίημα έχει άλλο ένα κουπλέ που δεν είναι στο τραγούδι.

Τα δίχτυα που είχα ρίξει στο σκοτάδι
τα φέραν καταπάνω μου οι καιροί.
Κι είδα τις έξι βρύσες μου σημάδι
ληστές να τις φυλούν και θυρωροί.
Χρυσά κυπαρισσόμηλα στον άδη
και που κανείς ποτέ δεν ιστορεί.

Εδώ μάλλον αναφέρεται στην δίκη των 6 η οποίοι (όπως έγινε αποδεκτό εκ των υστέρων) καταδικάστηκαν άδικα σε θάνατο για αισχάτη προδοσία μετά την Μικρασιατική Καταστροφή.


Μπορεί να κάνω και λάθος, εγώ πάντως αυτά ακούω στο τραγούδι.
   japan
18-09-2011 02:40
Το ποίημα έχει μία τελευταια στροφή η οποία δεν έχει μελοποιηθεί:

Σ'αυτους η μοναξιά κι η λησμοσύνη
κι η πέτρα δίχως χώμα και νερό.
Γι αυτούς μέσα στον ύπνο τους θα μείνει
τ'αηδόνι και το πλοίο ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ
με δυό χιλιάδες φόρτωμα πικρό
στο γέλιο των κυμάτων που σ'αφήνει.

(Από την ποιητική συλλογή "Τα ξόρκια" 1973)
   entexnos19811
01-07-2011 07:03
   ABUDABIS
21-05-2010 08:16
Πραγματικά πάρα πολύ καλό. (αν και συνηθίζεται να λέει "...κι όχι να ζεις μ' αυτή την συμμορία...", αντί για αυτό που αναγράφεται.
Ωστόσο η διασκευή είναι άψογη και -ειδικά στην εκτέλεση Παπακωνσταντίνου, Καλημέρης, Υφαντή- "μαγνητίζει"...
   greekmusic4ever
19-02-2010 02:48
Teleio
   everest
26-12-2009 06:44
milaei gia tin istoria tis elladas kai ka8e strofi einai kai mia
selida tis istorias mas, exei ena ''katigoro'' gi aftous p apofasizoun gia mas xoris emas. mporei me tn proti matia na fenetai poli megalo se sxesi omos me t mege8os ts ellinikis
istorias einai mikroskopiko, i pio sinoptiki apodosi t kai mpravo stn galanta,Νικολας p dn vare8ike kai t kataxorise.


kalif8ikes?
   ponywa
06-09-2009 07:42
μπορεί κανείς να δώσει κάποια ανάλυση, έστω και κάτι ελάχιστο;
   everest
29-07-2009 11:03
   pandwra85
11-12-2008 08:13
με εχει στοιχειωσει τις τελευταιες μερες,λες και εγινε ξανα επικαιρο,
"πώς έγινε με τούτο τον αιώνα
και γύρισε καπάκι η ζωή
πώς το 'φεραν η μοίρα και τα χρόνια
να μην ακούσεις έναν ποιητή"
που είναι οι γενικά οι καλλιτεχνές αλήθεια;
   ΛΟΦΟΣ
05-11-2008 03:53
πώς το 'φεραν η μοίρα και τα χρόνια
να μην ακούσεις έναν ποιητή

αληθεια πώς τα έχουν φέρει έτσι τα χρόνια;
να σπανίζουν οι ποιητές....
   KNE !!!
14-09-2008 00:53
   hara_kiri
08-09-2008 13:46
η ελληνική ιστορία σε στίχους
   tom bombadil
10-07-2008 10:01
Μαλακία μου φαίνεται αλλά η μουσική είναι πορότικ.
   drummerhellas
17-06-2008 13:31
Μπορούμε να το διδάξουμε στα παιδιά μας αυτό το τραγούδι; Είναι μέρος της ιστορίας μας...
   me and me
06-06-2008 03:01
monadiko
   treloskinas
01-05-2008 01:45
   Φτωχή Μου Αναστασία.
05-03-2008 02:36
Υπέροχο...
   snowcrazy
18-02-2008 07:53
Πωπωπωπω!!!
Πόσα σχόλια!!!!
Ποσα! Ας προσθέσω και εγώ το δικό μου! Απλά ειναι τέλειο με απειρα μυνηματα! Ειλικρινα δε χορταινω να το ακουω..παντου και πάντα! Δε ξεχντίται ποτε!!!!!!!!!!!!!!!1
   stoner666
16-10-2007 10:03
   Φένια!!!!!
08-10-2007 16:44
Γεια σου ρε Μάνο συντοπίτη!! Έγραψες πάλι!!!!!!!
   alveolina
05-09-2007 05:23
stin ektelesi twn papakwnstantinou-ufanti-kalimeri xrisimopoiountai oi prwtotupoi stixoi pou anefere o chimay
   menes
29-08-2007 04:55
το "σε χτικιάσανε" είναι λάθος. Το σωστό είναι "σεχτηκιάσανε" (μία λέξη)
   chimay
09-08-2007 11:27
to tragoudi anaferetai stin istoria tou ergatikou kai kommounistikou kinimatos kyria apo tin katoxi mexri tin eftaetia,stis dioxeis ton kommouniston, ton agoniston, ton proodeutikon anthropon. oi parapano stixoi exoun dyo allages se sxesi me to prototypo kathos kykloforise mesa stin xounta kai fysika itan paranomo. i proti einai ki oxi na zeis mauti tin symmoria ( kompania ) ennoontas tous treis syntagmatarxes tis xountas kai i deuteri kai ximeromata paraskeui (ximeronontas mera kaki ).ximeromata paraskeuis stis 21 apriliou oloi xeroume ti egine....
   ania_21
23-07-2007 16:25
να αναλύσουμε και τι ακριβώς λέει.... μαρέσει όσο τίποτα....
είμαι ικανή να το ακούω επί ώρες και ξανά και ξανά...
τι λέτε για μια ανάλυση στίχου?
   Axel_K
29-10-2006 02:45
Σεβασμος...
   Vanggelis4
31-07-2006 08:17
Τι να πουμε Τέλειο. Και οι δύο εκτελέσεις είναι καταπληκτηκές
   Ανώνυμο σχόλιο
07-07-2006
o apolitos sin8eths se pardosh kai psixh gia ta panta
   Ανώνυμο σχόλιο
23-06-2006
Γαματο.Απλα
   Ανώνυμο σχόλιο
03-06-2006
Σε ταξιδέυει και σε συγκίνει όπως μόνο αύτο ξέρει
   Ανώνυμο σχόλιο
26-05-2006
Γράφτηκε για να μελοποιηθεί από τον σπουδαίο Γιάννη Χρήστου, αλλά με τη μεσολάβηση του Χάροντα κατέληξε στα χέρια του Μαρκόπουλου. ʼξιος διάδοχος!
   Ανώνυμο σχόλιο
09-05-2006
"Καλύτερα να σ' έλεγαν Μαρία και να 'σουν ράφτρα μες την Κοκκινιά..." Ειναι Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΣ- ΠΟΙΗΤΗΣ που έβγαλε ποτε αυτός ο τόπος....
   Ανώνυμο σχόλιο
09-05-2006
...τοσο αυθεντικός, τοσο ποιητικός, τοσο ΑΜΕΣΟΣ... Δεν εχω ξανακούσει πότε κατι παρόμοιο... Γιάννης
   Ανώνυμο σχόλιο
22-03-2006
από τις κορυφαίες στιγμές της ελληνικής στιχουργίας (Δώρα)
   Ανώνυμο σχόλιο
09-03-2006
Μουσίκη και στίχοι σε απολύτη αρμονία, πραγματικά σε αγγίζουν.
   Ανώνυμο σχόλιο
03-03-2006
Αριστούργημα
   Ανώνυμο σχόλιο
03-02-2006
Μέσα στην ομάδα Λάκη Χαλκιά, Χαράλαμπου Γαργανουράκη, προσθέστε και τη Βασιλική Λαβίνα και τη Λιζέτα Νικολάου οι οποίοι συμμετείχαν στην πρώτη εκτέλεση. Τάλη
   Ανώνυμο σχόλιο
21-01-2006
εξαιρετικό, υψηλή ποιότητα στοίχου και μουσικής
   Ανώνυμο σχόλιο
12-01-2006
ragmatika poly dynato kommati
   Ανώνυμο σχόλιο
12-01-2006
ενα απο τα επικαιρα τραγουδια του ελευθεριου
   Ανώνυμο σχόλιο
18-12-2005
σοφακι-εχω μεινει αφωνη
   Ανώνυμο σχόλιο
18-11-2005
yperoxo, pragmatika..! (enh)
   Ανώνυμο σχόλιο
17-11-2005
Na se piani rigos!!!
   Ανώνυμο σχόλιο
25-10-2005
Μαλαματένια λόγια στα χείλη μας...Μαλαματένια έμπνευση...Σε ευχαριστούμε Μάνο... (coulis)
   ελληνικός
12-09-2005
το συγκλονιστικότερο από όσα περιλαμβάνονται στα Τραγούδια της φωτιάς. όσα χρόνια κι αν περάσουν!
   Ανώνυμο σχόλιο
17-06-2005
Ανεπαναλυπτο πραγματικα συγκλονιστικό
   Ανώνυμο σχόλιο
14-03-2005
καλά πόσο έμπνευση πρέπει να είχε ο ελευθερίου πια!!! Κέντησε πάλι.
   Ανώνυμο σχόλιο
<5/1/2005
Τι να πρωτοπούμε.... Αριστο   ( Σωκ )
   Ανώνυμο σχόλιο
<5/1/2005
Σηκωθείτε ρε!!Πιο ψηλά...   ( Νίκος )


Πρέπει να συνδεθείς για να μπορείς να καταχωρίσεις σχόλιο